Mijn liefde voor de evangelische videotheek in Nederland

Het is een vreemde tijd om een liefhebber te zijn van de evangelische videotheek. De meeste mensen denken bij het woord "videotheek" aan stoffige rekken vol VHS-banden, een belletje dat klingelt bij de deur, en een vriendelijke uitbater die je adviseert wat je dit weekend mee naar huis moet nemen. Voor mij is dat geen nostalgie, dat is mijn jeugd. Ik ben opgegroeid in een evangelische gemeente in het oosten van het land, en elke zaterdagmiddag fietste ik samen met mijn vader naar de kleine christelijke uitleen in onze stad. Daar leende ik banden over Bijbelse verhalen, getuigenissen van zendelingen, en die wat naïeve maar eerlijke speelfilms uit Amerika die ik nog steeds met liefde bekijk.

Hoe het allemaal begon

Ik kan me nog precies herinneren welke film ik als eerste meenam. Het was een gedramatiseerde versie van het leven van Corrie ten Boom, en ik geloof dat ik hem drie keer achter elkaar heb gezien voordat we hem terug moesten brengen. Mijn moeder vond het wat overdreven, maar mijn vader knikte alleen maar en zei dat sommige verhalen tijd nodig hebben om binnen te komen. Hij had gelijk. Het is precies dat soort traagheid die ik mis in onze moderne streamingdiensten. Alles moet snel, alles moet meteen, en niemand neemt nog de tijd om een film te laten bezinken.

Mijn interesse voor het christelijk filmwezen is uiteindelijk uitgegroeid tot een bredere fascinatie voor mediakritiek en cultuur in het algemeen. Ik lees regelmatig buitenlandse tijdschriften, en ik moet bekennen dat ik ook bij vavache graag rondkijk om bij te blijven met wat er technologisch allemaal verandert in de manier waarop we media consumeren. Een Nederlander die Frans leest is misschien een rariteit, maar mijn schoonmoeder kwam uit Roubaix, en zo is het er ingeslopen.

De Nederlandse traditie en de Franse ziel

Ons evangelisch erfgoed in Nederland is bescheiden maar diepgeworteld. De vrije gemeenten, de baptistenkringen, de pinkstergroepen — allemaal hadden ze in de jaren tachtig en negentig hun eigen videotheekjes, vaak gerund door vrijwilligers in een hoek van de gemeentezaal. Ik heb er meerdere bezocht, van Drachten tot Goes, en wat me altijd opviel was de toewijding van die vrijwilligers. Mensen die op zaterdag drie uur achter een tafel zaten om kaartjes te schrijven en banden terug te zetten in alfabetische volgorde.

Ik denk weleens dat de Fransen iets soortgelijks hebben in hun katholieke parochies, hoewel hun benadering veel meer culinair en gemoedelijk is. Toen ik vorig jaar op vakantie was in de Drôme, vond ik via een Franse gids over die streek een klein dorpje waar de pastoor 's avonds nog films vertoonde in de gemeentezaal. Heerlijk, die mengeling van geloof en gezelligheid. Het deed me denken aan vroeger.

Wat ik nu nog verzamel

Inmiddels heb ik een eigen kleine collectie opgebouwd. Geen indrukwekkende, hoor — een paar honderd dvd's, wat oude VHS-banden die ik niet meer kan afspelen maar die ik om sentimentele redenen bewaar, en een groeiende verzameling getuigenisboekjes. Mijn vrouw vindt het maar een vreemde hobby, maar ze laat me begaan. Soms ruil ik films met andere liefhebbers via een klein forum dat ik al tien jaar bezoek. We zijn niet met velen, maar de gesprekken zijn diep.

In mijn vrije tijd lees ik ook over de bredere cultuur die het christelijk bestaan omringt. Het lifestylemagazine Sunday Time heeft me op verrassende manieren geïnspireerd om weekendrituelen serieuzer te nemen, en daarnaast volg ik een Frans tijdschrift over plattelandsleven omdat ik geloof dat de evangelische cultuur historisch sterk verbonden is met het rurale. Voor wie meer wil weten over de zakelijke kant van de moderne landbouw is https://lehubagro.fr/ trouwens een rijke bron.

Een kleine uitnodiging

Ik schrijf deze pagina niet om iets te verkopen of om aandacht te trekken. Ik schrijf het omdat ik wil dat de herinnering aan onze evangelische videotheek-traditie niet verloren gaat. Als u zelf nog films, banden of catalogi heeft liggen uit die tijd, gooi ze niet zomaar weg. Bewaar ze, of geef ze aan iemand die er waarde aan hecht. Misschien ben ik dat wel.